NSE (Neuroswoista enolaza)

Oznaczenie w surowicy krwi neuroswoistej enolazy jest przydane w diagnostyce i terapii raka drobnokomórkowego płuc i nowotworów wywodzących się z układu neuroendokrynnego. Enolaza jest enzymem cytoplazmatycznym uczestniczącym w glikolizie beztlenowej, strukturalnie dimerem złożonym z trzech typów podjednostek: alfa, beta lub gamma. Izoenzymy o budowie gamma,gamma i alfagamma noszą nazwę neuroswoistej enolazy – swoistej enolazy neuronowej NSE (ang. neuron-specific enolase). NSE, poza niektórymi komórkami prawidłowymi, głównie układu nerwowego i neuroendokrynnego, obecna jest w komórkach neuroblastoma (nowotworu układu nerwowego), glejakach, drobnokomórkowym raku płuca i grasicy, z których może być biernie uwalniana do krwioobiegu w wyniku nekrozy komórek. NSE jest markerem z wyboru drobnokomórkowego raka płuc. Jej stężenie wzrasta istotnie u 40 do 90% chorych, zależnie od stopnia zaawansowania i postaci choroby. Dynamika spadku stężenia NSE w trakcie terapii jest miarą odpowiedzi na leczenie. W przypadku drobnokomórkowego raka płuc, NSE wykazuje dużą czułość przy małej swoistości. Klinicznie istotne zmiany stężenia NSE wykorzystywane są również w diagnostyce, prognozowaniu, ocenie zaawansowania i ocenie podatności na terapię pewnych nowotworów mózgu dzieci (zwojak) i różnicowaniu z innymi nowotworami. Nieznaczny wzrost stężenia NSE w surowicy obserwuje się w nienowotworowych chorobach płuc i wątroby, w urazach głowy, zapaleniu opon mózgowych, w zawale mózgu, w krwotoku podpajęczynówkowym i w szoku septycznym, a także u chorych na raka nerki, prostaty lub nasieniak jądra.